Hiện tượng phức tạp về mặt tự nhiên
Ngày 5-4, đoàn công tác của Tổng cục Phòng, chống thiên tai (PCTT) do ông Trần Quang Hoài, Tổng cục trưởng Tổng cục PCTT dẫn đầu cùng lãnh đạo tỉnh Quảng Nam và TP Hội An đã tiến hành khảo sát, đánh giá hiện tượng cồn cát bồi giữa biển Hội An để tìm phương án thích hợp xử lý hiện tượng tự nhiên này. Sau khi tìm hiểu kỹ tại hiện trường, theo ông Trần Quang Hoài: Để xác định rõ nguyên nhân hình thành cồn cát cần phải nghiên cứu, đánh giá một cách chi tiết. Trước mắt phải theo dõi diễn biến của khu vực và hiện chưa đủ cơ sở để xác định nguyên nhân. Các cơ quan chuyên môn đang cắm mốc để đo vẽ bình đồ của cồn cát nhằm xác định diễn biến rồi sẽ đề xuất giải pháp xử lý.

Tìm phương án xử lý cồn cát giữa biển Hội An
Cơ quan chức năng và lãnh đạo địa phương kiểm tra, nghiên cứu để xử lý cồn cát.

Là người trực tiếp nắm thông tin từ sớm và theo dõi sát sao hiện tượng này, ông Lê Trí Thanh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho rằng: Việc hình thành cồn cát lớn như vậy là hiện tượng khá phức tạp về mặt tự nhiên, có liên quan đến tình trạng sạt lở bờ biển. Bởi theo kết quả đánh giá quan trắc của các nhà khoa học thì trong thời gian 5 năm vừa qua, mỗi năm biển Cửa Đại mất khoảng 350.000m3 cát.

Ông Lê Trí Thanh nêu vấn đề: “Thời gian qua, cát mất ở bờ biển Cửa Đại chủ yếu tập trung vào bãi bồi này. Trong phương án phục hồi bãi biển Cửa Đại có tính đến bù cát, mà muốn bù cát thì nhất thiết phải sử dụng lại nguồn cát từ biển Cửa Đại ra đi, bảo đảm tính kết dính bền vững bờ biển. Nhưng chúng ta bù lại bao nhiêu? Mặt khác, việc lấy cát ở bãi bồi này có ảnh hưởng đến khu vực xung quanh hay không? Đó là những câu hỏi mà các nhà khoa học sớm “vào cuộc” để giúp tỉnh Quảng Nam giải bài toán này”.

Tại buổi khảo sát, PGS, TS Mai Văn Công, giảng viên Trường Đại học Thủy lợi Hà Nội cho rằng: “Đây là hiện tượng bình thường của tự nhiên. Cách đây 40 năm, Cửa Đại đã một lần xuất hiện tình trạng bồi lấp cửa biển và nay hiện tượng này được lặp lại. Tuy nhiên, diễn biến của lần bồi lấp này diễn ra như thế nào cần phải quan trắc, nghiên cứu để có biện pháp xử lý thích hợp”.
Đề xuất phương án xử lý
Theo báo cáo của UBND TP Hội An, cồn cát vừa hình thành có diện tích khoảng 15ha (chiều dài hơn 1.500m, chiều ngang khoảng 200m) và có dung tích bồi lấp khoảng 5,6 triệu mét khối. Ngoài cồn cát, thời gian qua cát cũng bồi lấp gần như toàn bộ luồng lạch phía bắc bờ biển Cửa Đại, gây khó khăn cho việc ra vào cảng của các loại tàu thuyền.
Đề cập tới vấn đề xử lý hiện tượng nêu trên, ông Lê Trí Thanh đề xuất hai phương án: Thứ nhất, nếu chấp nhận sự tồn tại của cồn cát thì phải đánh giá được việc tiếp tục hình thành trong tương lai. Sự hình thành bãi bồi có ảnh hưởng tiêu cực (hoặc tích cực) đến luồng lạch cho tàu vào-ra Cửa Đại. Mặt khác, phải có giải pháp xử lý như thế nào đối với cồn cát này để bảo đảm sự tồn tại bền vững. Thứ hai là xử lý cồn cát. Tuy nhiên, nếu xử lý thì lượng cát lấy đi bao nhiêu là vừa? Lấy cát đi để phục vụ vào mục đích gì?
Cùng chung quan điểm với ông Lê Trí Thanh, PGS, TS Mai Văn Công cho rằng: “Có thể sử dụng một phần lượng cát tại bãi bồi này để tôn tạo lại bãi cho khu vực biển Cửa Đại. Đây là phương án khả thi, bởi công nghệ hiện nay đưa cát từ biển vào bờ vẫn là nạo hút, bơm theo đường ống đưa vào khu vực bãi dự kiến muốn tôn tạo. Hoặc cũng có thể xử lý theo phương án khác là hút cát lên sà lan, sau đó vận chuyển vào khu vực bãi…
Bài và ảnh: VĨNH LỘC